Brexit-deal: waar loopt het nu vast?

De stemming over de Brexit-deal op 11 december is uitgesteld door de Britse premier Theresa May. Dat werd een dag voor de stemming, op maandag, bekend gemaakt. Er wordt verwacht dat pas in 2019 de vervangende stemronde zal zijn, omdat het Britse parlement op 20 december ruim twee weken met reces gaat. Voor May dus tijd om terug te blikken op wat er mis ging.

Noodclausule

Het uitstellen van de stemming door May kan worden beschouwd als een klein verlies voor de Britse premier. De uitstelling is namelijk waarschijnlijk gevolg van een te klein draagvlak in het Lagerhuis (soort Tweede Kamer van Groot-Brittannië) voor de huidige Brexit-deal. Deze kwam begin deze maand tot stand na onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. May kon echter geen voet aan de grond krijgen rondom de kwestie over de grens tussen Ierland (EU) en Noord-Ierland (VK).

 Daar ligt volgens tegenstanders van de huidige Brexit-deal ook het pijnpunt. Zoals de deal er nu uitziet zal er in twee jaar een noodclausule in werking treden als er geen oplossing voor de grens tussen de twee landen wordt gevonden. Die noodclausule komt erop neer dat het hele Verenigd Koninkrijk binnen de Europese douane-unie zal blijven vallen. Dat zou grote gevolgen hebben voor de economische vrijheid van het Verenigd Koninkrijk.

Aan Theresa May dus nu de taak om terug naar Brussel te gaan om te onderhandelen over deze clausule. Maar dat gaat niet makkelijk worden, want de Europese Unie heeft al duidelijk laten weten dat dit de uiterste deal is en dat het niet bereid is verder in onderhandeling te gaan.

‘Chief Whip’

May is er dus voor alsnog niet in geslaagd de huidige deal door het Lagerhuis te krijgen. Dat is niet in de laatste plaats te wijten aan een belangrijke sleutelfiguur binnen het Britse parlement, de ‘Chief Whip’. Dat is de persoon die binnen de Britse partijen ervoor moet zorgen dat de leden van die partij aanwezig zijn bij stemmingen en ook de stem op het juiste voorstel uitbrengen. De ‘Chief Whip’ moet dus eigenlijk de fractiediscipline binnen een partij op peil houden.

In de uitzending van DWDD van woensdag 5 december zat Tim de Wit aan tafel om te vertellen over de ‘Whip’. De huidige ‘Whip’ van de conservatieve partij van May is Julian Smith. Smith is essentieel voor de partij omdat May maar over een krappe meerderheid in het Lagerhuis beschikt. Het is voor de premier dus erg belangrijk dat ieder lid van haar partij over de streep wordt getrokken door Smith.

Op momenten dat het er écht om spant kan de ‘Whip’ het politieke spelletje erg vies spelen. In het verleden zijn er bijvoorbeeld politici die onder kritieke toestand in het ziekenhuis lagen door de ‘Whip’ naar het parlement vervoerd, alleen om te stemmen. Maar bij dat soort ‘uitzonderlijke situaties’ blijft het niet; de ‘Whip’ is ook in staat om stevig te chanteren bij politici die dreigen tegen de belangen van de partij in te stemmen. En dat is een serieuze vorm van beïnvloeding, op een nogal negatieve manier.

Toch hangt er volgens de Wit ook wel enige charme rondom de ‘Whip’, niet in de laatste plaats omdat het een eeuwenoude Britse traditie is. Bovendien kan het bij binnenlandse wetsvoorstellen weinig kwaad; het is immers de politieke cultuur in het Verenigd Koninkrijk.

Maar met Brexit hebben we het over misschien wel de belangrijkste stemming in de hele Britse parlementaire geschiedenis. Brexit bepaalt niet alleen de toekomst voor het VK, maar ook voor Europa. En de uitslag van die stemronde moet bepaald worden door de parlementariërs, zonder beïnvloeding van een oude Britse traditie.

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.