COLUMN: Het wonder van Gallarte

Een onopvallend nieuwsberichtje kwam langs vandaag, ergens ver weggestopt in de krochten van de Volkskrant-website. De 67-jarige acteur Giovanni Mongiano zou een optreden geven in het Italiaanse stadje Gallarte, maar niemand was op zijn voorstelling afgekomen. Toen de kassajuffrouw hem op kwam zoeken in de kleedkamer om te vertellen dat hij naar huis kon gaan, weigerde hij. Met complete overgave speelde hij de volle uur-en-twintig-minuten die de show duurde vol, uit liefde voor het theater.

Het wonder van Gallarte, want zo werd het optreden van Mongiano al snel genoemd in de Italiaanse media, is een actie die volledig ingaat tegen de heersende principes die in onze maatschappij gelden. Werken doe je alleen voor geld, genieten doe je maar in je vrije tijd. Om je loon te maximaliseren kun je het best elke paar jaar switchen van werkgever – jammer van de band met je collega’s. En er zijn vakgebieden, daar moet je je sowieso niet aan wagen. Vakgebieden waar veel te veel aanbod en veel te weinig vraag naar werknemers is. Dan heb ik het over theater bijvoorbeeld. Of dans. Of journalistiek.

En zelfs bij de journalistiek – de opleiding die ik zelf volg – zijn die principes erin geslopen. Bij het oprichten van een mediabedrijfje is het eerst zaak om maar zoveel mogelijk commerciële opdrachten binnen te halen, want die verdienen lekker. Veel journalistieke organisaties maken dankbaar gebruik van branded content, waarbij bedrijven betalen om hun product in een positieve context in het nieuws verwerkt te zien. Logisch, want er moet wel brood op de plank komen.

Bedrijven als Buzzfeed maken hier dankbaar gebruik van en produceren een stortvloed aan inhoudsloze YouTube-filmpjes en clickbait-artikelen. Troep, maar wel troep waar geld mee verdiend kan worden. Geld wat ze weer inzetten voor het bedrijven van serieuze onderzoeksjournalistiek, die zelfs goed genoeg is voor een finaleplaats bij de fameuze Pullitzer Prizes. Het is dezelfde tactiek die Porsche gebruikt, die logge, lelijke SUV’s verkoopt om het bouwen van hun gestroomlijnde, klassieke sportwagens mogelijk te maken.

Niemand zal zich over twintig jaar de clickbait-artikeltjes van Buzzfeed voor de geest kunnen halen. Geen enkele liefhebber van Porsche is dat vanwege de SUV’s. Toch zijn het de voorkeuren van de consument die de bepalen waar de geldstromen heengaan. Ik vraag me af hoeveel inwoners van Gallarte op de avond van het theaterstuk-zonder-toeschouwers in de bioscoop de zoveelste inruilbare ‘romcom’ zaten te kijken.

De wereld draait, kortom, op en om geld. En als je van diepte houdt, en inhoud, en schoonheid die zich wat langzamer prijsgeeft, is de enige manier waarop je die kunt redden door wél de moeite te nemen je te verdiepen in dat vage toneelstuk, of toch die zes euro per week uit te geven aan een kwaliteitskrant. Put your money where your mouth is.

Ik moet vaststellen dat dit een beetje een mistroostig stukje geworden is. Excuses daarvoor. Gelukkig krijg ik er geld voor.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.